ඓතිහාසික කැලණිය රජමහා විහාරයේ වාර්ෂික දුරුතු මහා පෙරහර මංගල්ය අද (08) ආරම්භ වේ.
අද (08) උඩමළුව පෙරහරත්, හෙට (09) පහත මළුවේ පෙරහරත්, 10 වැනිදා රන්දෝලී පෙරහරත් වර්තමාන විහාරාධිපති ආචාර්ය කොල්ලුපිටියේ මහින්ද සංඝරක්ඛිත හිමිගේ අනුශාසකත්වයෙන් පැවැත්වීමට කටයුතු සූදානම් කර ඇතැයි කැලණිය රජමහා විහාර දායක සභාවේ සභාපති, රුසියාවේ හිටපු තානාපති සමන් වීරසිංහ මහතා ප්රකාශ කළේය.
මෙවර පෙරහරට අලි ඇතුන් 30 දෙනකු පමණ සහභාගි කරවා ගැනීමට නියමිත අතර උඩරට, පහතරට හා සබරගමු නර්තන සම්ප්රදායන් පිළිබිඹු කරන නර්තන අංග රැසක් එක් කිරීමට නියමිතය. ඓතිහාසික කැලණිය රජමහා විහාරයේ වාර්ෂික දුරුතු මහා පෙරහර මංගල්යයේ අවසන් රන්දෝලි පෙරහර වෙනුවෙන් ශ්රී ලංකා පොලීසිය විසින් විශේෂ ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙළක් සහ රථවාහන සැලැස්මක් ක්රියාත්මක කර තිබේ.
ඒ අනුව මාර්ග බාධක, ආරක්ෂක රාජකාරි, රථ වාහන හා පුද්ගලයන් පරීක්ෂා කිරීම, සංචාරකයන්ට මඟපෙන්වීම හා රථ වාහන ගාල්කිරීම් ඇතුළු විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් මේ යටතේ ක්රියාත්මක බවත් සමන් වීරසිංහ මහතා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
බුද්ධ පූජා පින්කමක් ලෙස 1925 වසරේදී ආරම්භ කර ඇති මේ පෙරහර බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පූජනීය කැලණිය සංචාරය සිහිපත් කෙරෙයි.
බුදුන්ගේ ප්රථම ලංකාගමනය සිහිපත් කරනු පිණිස කැලණිය රජමහා විහාරාධිපති අපවත්වී වදාළ මාපිටිගම ධම්මරක්ෂිත නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ අනුශාසකත්වයෙන් 1927 දී විධිමත් පෙරහරක් ලෙස මෙය නැවත ආරම්භ කෙරිණි. මෙය ජාතියේ පැරණි ආගමික චාරිත්ර සහ උත්සව නිරූපණය කරන චාරිත්රයක් වන අතර මෙරට පැරණි සම්ප්රදායන් සහ සංස්කෘතික උරුමයන් ප්රදර්ශනය කරනු ලබයි.
දුරුතු පෙරහර බුදු රජාණන්වහන්සේගේ ලංකාගමනය සිහිපත් කිරීම සඳහා විහාරස්ථානයේ වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ආගමික උත්සවයේ කූටප්රාප්තිය වේ. මේ සංස්කෘතික චාරිත්ර හා සම්බන්ධ ආගමික උත්සව පුරා මාසයක් පවතී.
දුරුතු උත්සවය අදියර තුනකින් සමරනු ලබයි. එය ආරම්භ වන්නේ සෑම රාත්රියකම පවත්වනු ලබන දේශනා මාලාවකින් (ධර්ම දෙසන) හා සතියක පිරිත් සජ්ඣායනා කිරීමේ උත්සවයකින් (පරිත්රාණ දෙසන) ය. එය දුරුතු පුර පසළොස්වක පොහොයට පෙර දින තුනක් අඛණ්ඩව රාත්රියේදී පැවැත්වේ. ඉන්
අනතුරුව මෙම චාරිත්රය අවසන් වන්නේ සුප්රසිද්ධ පෙරහරෙනි. පෙරහර මංගල්යයේ විශේෂිතම අංගය වන අතර මෙය දැක බලාගැනීමට දිවයිනේ සතර දෙසින් ජනී ජනයා කැලණියට පැමිණෙන්නටද විණි. එම නිසාම අද වන විට කැලණිය සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස ලොව ප්රසිද්ධියට පත්ව ඇත.
රන්මලී සෝමසිරි
